Lễ công bố Nghị quyết số 125/NQ-CP của Chính phủ về điều chỉnh địa giới hành chính huyện Quảng Trạch để thành lập thị xã Ba Đồn ngày 22/3/2014. (Ảnh tư liệu)

1. Quá trình vận động và sự ra đời của các tổ chức Đảng, Phủ ủy Quảng Trạch lâm thời

Trước cách mạng Tháng 8 năm 1945, Quảng Trạch là đơn vị hành chính cấp phủ, gồm 5 tổng và 93 làng; dân số lúc đó khoảng 45 ngàn người. Ngày 03 tháng 02 năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đánh dấu một bước ngoặt vô cùng quan trọng của lịch sử cách mạng Việt Nam, quyết định sự phát triển của dân tộc, chấm dứt sự khủng hoảng về đường lối và tổ chức lãnh đạo của phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX. Từ đây nhiều cao trào cách mạng được diễn ra sôi nổi, rộng khắp, tiêu biểu là phong trào Xô Viết Nghệ - Tĩnh. Dưới ngọn cờ của Đảng, đã khơi dậy mạnh mẽ lòng yêu nước nồng nàn, chí căm thù giặc sâu sắc của nhân dân huyện Quảng Trạch, sẵn sàng đứng lên chống lại ách thống trị của thực dân pháp và bè lũ tay sai để đòi cơm áo, tự do. Một số thanh niên yêu nước ở Quảng Trạch vượt qua Lào, Thái Lan làm ăn và hoạt động. Các đồng chí như Nguyễn Kim Tiều, Nguyễn Tế (tức Nguyễn Văn Huyên) đã về xây dựng kết nạp một số đồng chí quần chúng trung kiên vào Đảng và thành lập chi bộ Lũ Phong (tháng 10/1933). Từ đây, phong trào cách mạng ở Quảng Trạch đã có một tổ chức Đảng. Trải qua các thời kỳ cách mạng, phong trào đấu tranh dân sinh, dân chủ phát triển mạnh mẽ. Chính trong phong trào cách mạng đó, các chi bộ Đảng lần lượt ra đời: chi bộ Lộc Điền (01/1937); chi bộ Thổ Ngoạ (11/1937); chi bộ Trung thôn (7/1939); chi bộ Trung Thuần (9/1939). Qua 6 năm hoạt động, các cơ sở Đảng Quảng Trạch đã có những bước tiến quan trọng; từ một chi bộ đã phát triển thành 5 chi bộ, số lượng đảng viên từ 6 đồng chí đã phát triển lên 25 đồng chí. Các chi bộ Đảng ở Quảng Trạch ra đời đã lãnh đạo quần chúng đấu tranh giành quyền sống, giành tự do dân chủ bước đầu thu được thắng lợi.

Đến lúc này đòi hỏi cần phải có sự thống nhất về tư tưởng, về tổ chức và hành động cao hơn để chiến đấu và chiến thắng kẻ thù dân tộc, lật đổ giai cấp. Tháng 9/1939, đồng chí Nguyễn Văn Huyên thay mặt những người Cộng sản Quảng Trạch triệu tập hội nghị toàn phủ tại Lũ Phong để bàn vấn đề thống nhất sự lãnh đạo của Đảng ở Quảng Trạch. Hội nghị gồm 5 đồng chí, nhất trí thành lập Ban Vận động thành lập Phủ uỷ Quảng Trạch, cử đồng chí Nguyễn Văn Huyên làm trưởng ban và đưa ra chủ trương: (i) Tiếp tục phát triển cơ sở Đảng; (ii) Tổ chức và phát triển các hội biến tướng: nông hội, công hội, hội làm nhà, hội hiếu, hội hỷ, hội cày cấy, hội truyền bá quốc ngữ… (iii) Đấu tranh đòi quân cấp lại điền thổ, chống cường hào áp bức, bóc lột, tham nhũng.

Ban Vận động thành lập Phủ uỷ Quảng Trạch ra đời đánh dấu một bước phát triển mới của phong trào cách mạng ở địa phương, đưa phong trào cách mạng của huyện nhà không ngừng phát triển và mở rộng.

Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, nước Pháp bị cuốn vào cuộc chiến tranh. Ngày 03 tháng 9 năm 1939, chính phủ Pháp tuyên chiến với Đức. Ngay sau đó chính quyền tư sản Pháp chủ trương phát xít hoá bộ máy, thẳng tay đàn áp phong trào cách mạng trong nước và ở các nước thuộc địa. Ở Việt Nam, chính quyền thực dân trở mặt xoá bỏ ngay mọi quyền dân chủ mà nhân dân đã giành được trong thời kỳ vận động cách mạng 1936-1939. Thực dân Pháp điên cuồng tấn công vào Đảng Cộng sản, tăng cường bắt bớ, tù đày những đảng viên của Đảng và những người hoạt động yêu nước mà chúng cho đó là những phần tử nguy hiểm. Ở Quảng Bình, tuy phong trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ thời kỳ 1936-1939 không sôi nổi như các tỉnh khác nhưng cũng phải chịu những hậu quả nặng nề do thực dân Pháp gây ra.

        Đầu tháng 3 năm 1942, thi hành chỉ thị của xứ uỷ, Tỉnh uỷ Quảng Trị cử đồng chí Bùi Trung Lập ra bắt liên lạc và hoạt động ở Quảng Bình. Đồng chí Bùi Trung Lập trao cho Ban Vận động thành lập Phủ uỷ Quảng Trạch chương trình và điều lệ của Mặt trận Việt Minh, báo “Cờ khởi nghĩa”, bản hiệu triệu của đồng chí Nguyễn Ái Quốc và một số truyền đơn kêu gọi thợ thuyền và dân cày đấu tranh. Ban Vận động thành lập phủ uỷ được triệu tập để nghe đồng chí Bùi Trung Lập phổ biến tinh thần Nghị quyết hội nghị lần thứ VIII của Trung ương Đảng. Nội dung chủ yếu nghị quyết là đề ra nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ bức thiết nhất của cách mạng Đông Dương; Nghị quyết đề ra chủ trương thành lập Mặt trận Việt Minh, lập căn cứ địa cách mạng, xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang; đẩy mạnh mọi mặt công tác, chuẩn bị khởi nghĩa giành chính quyền. Hội nghị quyết định chi bộ Trung Thuần có nhiệm vụ nghiên cứu, xem xét địa hình, địa vật chuẩn bị thành lập căn cứ địa ở Trung Thuần. Chi bộ Trung Thôn chuẩn bị phương án hai, lập căn cứ địa ở Động Ngùi làng Lâm Xuân (nay là xã Quảng Thuỷ).

Cây đa đình làng Lũ Phong - nơi thành lập Chi bộ Lũ Phong - Chi bộ đầu tiên của huyện Quảng Trạch (10-1933). Ảnh: Mai Trung Nhật

Thực hiện chủ trương của hội nghị, Ban Vận động thành lập Phủ uỷ, các tổ chức Đảng ở Quảng Trạch đã kịp thời đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng, phát triển các tổ chức cứu quốc, ra sức mở rộng phong trào cách mạng, chuyển mọi hoạt động sang cuộc vận động giải phóng dân tộc, hướng mũi nhọn đấu tranh vào kẻ thù là thực dân Pháp và phát xít Nhật cùng bọn Việt gian tay sai của đế quốc.

Đứng trước tình hình có nhiều thuận lợi cho việc phát triển phong trào cách mạng, nhiều tổ chức Đảng được củng cố và phát triển. Được sự giúp đỡ của đồng chí Bùi Trung Lập, Ban Vận động thành lập Phủ uỷ quyết định triệu tập hội nghị để thành lập phủ uỷ lâm thời vào tháng 6 năm 1942. Để đảm bảo bí mật cho hội nghị quan trọng này, các đồng chí trong Ban Vận động thành lập Phủ uỷ đã chọn ngày phiên 6 chợ Ba Đồn làm ngày hội nghị.

Vào ngày 19 tháng 6 năm 1942, các đồng chí đảng viên đại diện cho các chi bộ Lũ Phong, Lộc Điền, Thổ Ngoạ, Trung Thôn, Trung Thuần được cải trang, hoà vào dòng người đi chợ và được anh Nguyễn Học Vấn hướng dẫn đến Miếu Đôi làng Thổ Ngoạ để dự hội nghị. Dưới sự chủ trì của đồng chí Bùi Trung Lập, hội nghị đã kiểm điểm đánh giá lại tình hình trong phủ thời gian qua và bàn kế hoạch thực hiện nghị quyết VIII của Ban Chấp hành Trung ương Đảng với những nhiệm vụ cụ thể. Hội nghị bầu Ban Chấp hành Phủ uỷ lâm thời gồm 7 đồng chí, đó là các đồng chí: Nguyễn Văn Huyên, Võ Huệ, Trần Đỉnh, Nguyễn Đồng, Trần Đoan, Ngô Quốc Sự, Nguyễn Tề; do đồng chí Nguyễn Văn Huyên làm Bí thư. Phủ uỷ cho xuất bản tờ báo “Hồng Lạc” do đồng chí Nguyễn Đồng làm chủ bút. Nội dung tờ “Hồng Lạc” phản ánh nổi thống khổ của các tầng lớp nhân dân, phụ nữ, học sinh…, kêu gọi mọi người chống sưu cao, thuế nặng, chống đi phu, đi lính. Ngoài việc phản ánh tình hình của địa phương, báo còn in lại Điều lệ của Việt Minh, điều lệ các hội cứu quốc và các chủ trương của Đảng đăng trên tờ “Cờ giải phóng”.

Hội nghị thành lập Phủ uỷ lâm thời là một sự kiện lịch sử có tầm quan trọng đặc biệt. Ban Vận động thành lập Phủ uỷ Quảng Trạch đã nhanh chóng nắm bắt được tình hình, chuyển nhanh phương án đấu tranh, thành lập được một tổ chức Đảng cấp phủ để thống nhất lãnh đạo, chỉ đạo phong trào cách mạng của quần chúng trong toàn phủ. Hội nghị đã quán triệt và vận dụng sáng tạo Nghị quyết VIII của Ban Chấp hành Trung ương để đề ra phương hướng nhiệm vụ hoạt động của phủ uỷ một cách kịp thời. Đó là nét đặc trưng của phong trào cách mạng ở Quảng Trạch. Vì thế hội nghị thành lập Phủ uỷ lâm thời Quảng Trạch có ý nghĩa như một đại hội, đánh dấu một mốc lịch sử quan trọng và mở ra thời kỳ mới cho phong trào Cộng sản ở Quảng Trạch đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất của một cấp uỷ Đảng toàn phủ.

Tháng 2 năm 1943, sau một thời gian bồi dưỡng, xây dựng, Phủ uỷ Quảng Trạch quyết định thành lập chi bộ Phan Long - Ba Đồn và chi bộ Thanh Thuỷ - Ngọa Cương. Tình hình trong phủ đang phát triển thuận lợi. Có nhiều quần chúng được kết nạp Đảng, nhiều chi bộ Đảng tiếp tục ra đời. Phong trào quần chúng đang trên đà phát triển và các hội Thanh niên cứu quốc, Phụ nữ cứu quốc, Nông dân cứu quốc lần lượt hình thành ở nhiều địa phương trong phủ. Tổ chức Mặt trận Việt Minh cũng được thành lập ở nhiều làng xã.

Những tháng cuối năm 1942, đầu năm 1943, trên địa bàn phủ Quảng Trạch, đâu đâu cũng có mật thám chỉ điểm, hoạt động. Chúng kiểm soát gắt gao các trục đường giao thông, bến đò, chợ búa. Chúng dùng chó becgiê săn lùng, xông vào từng nhà dân để tìm bắt cộng sản và các cơ sở của Đảng. Một không khí khủng bố nặng nề bao trùm thôn xóm. Trước tình hình đó, các tổ chức Đảng, đảng viên đã chủ động, kịp thời tìm biện pháp đối phó chống khủng bố.

Trong những năm 1943-1945, Quảng Trạch lại liên tiếp mất mùa, thiên tai, nhân dân lâm vào tình trạng đói khổ, toàn phủ có 1.518 người chết đói; có 1.419 người đi ăn xin; có 6.692 người bỏ làng đi làm ăn nơi khác. Đứng trước tình hình đó, những người cộng sản đã tìm cách liên hệ với nhau, bàn chủ trương lãnh đạo chống đói. Phủ uỷ liên hệ với hội đồng cứu đói các cấp và Viện dân biểu Trung kỳ bàn định để có những biện pháp cần thiết, hữu hiệu của Nhà nước cứu đói cho dân như nấu cháo phát chẩn, lấy quỹ nghĩa thương phân phát cho dân,… Mặt khác thông qua các đoàn thể cứu quốc vận động nhân dân trồng hoa màu, rau quả ngắn ngày để kịp thời cứu đói.

Thực hiện chủ trương của hội nghị cán bộ Đảng toàn tỉnh và hội nghị tỉnh bộ Việt Minh, ngày 21 tháng 7 năm 1945, Ban Chấp hành Phủ uỷ Quảng Trạch triệu tập hội nghị để quán triệt các văn kiện của hai hội nghị trên, sau khi đánh giá và nhận định tình hình trong phủ, hội nghị quyết định những nhiệm vụ quan trọng về phát triển cơ sở Việt Minh ra toàn phủ, xây dựng căn cứ địa Trung Thuần, xây dựng kho tàng tích trữ lương thực, mở lò rèn để rèn khí giới, tuyển chọn đội tự vệ vũ trang của phủ, mua vũ khí, lương thực dự trữ. Ngày 07/8/1945, thành lập chi bộ vùng Roòn tại xã Quảng Tùng.

Ngày 14 tháng 8, Chính phủ Nhật đầu hàng quân đồng minh, làm cho phát xít Nhật ở Đông Dương hoang mang, dao động cực độ. Ngày 17 tháng 8, Hội nghị cán bộ toàn tỉnh họp tại thị xã Đồng Hới để nhận lệnh tổng khởi nghĩa do đồng chí Tố Hữu truyền đạt. Sau hội nghị của tỉnh, Phủ uỷ triệu tập hội nghị cán bộ toàn huyện tại đình làng Lũ Phong. Hội nghị quyết định thành lập Uỷ ban khởi nghĩa của phủ gồm 7 đồng chí, do đồng chí Trần Sớ làm chủ tịch. Đêm ngày 22 tháng 8, lực lượng tự vệ và quần chúng trong các tổ chức cứu quốc của Mặt trận Việt Minh được tập trung về ba địa điểm: Lũ Phong, Tiên Lệ và Thổ Ngoạ. Ngay trong đêm, lực lượng tự vệ triển khai phong toả các đường vào chợ Ba Đồn, bao vây đột nhập vào trong các công sở của phủ lỵ. Mờ sáng 23 tháng 8, các đoàn biểu tình của quần chúng trong Mặt trận Việt Minh được chia làm ba mũi tiến về phủ lỵ. Trước khí thế sục sôi cách mạng quần chúng, tên tri phủ Hồ Đắc Liêm và bọn nha lại xin đầu hàng. Lực lượng tự vệ chiếm lĩnh phủ đường và công sở. Cờ đỏ sao vàng tung bay trên nóc trụ sở phủ đường và khắp nơi trong thị trấn Ba Đồn. Hôm sau là phiên chợ Ba Đồn, trước hàng ngàn người từ khắp nơi đổ về phiên chợ, Uỷ ban khởi nghĩa đã tổ chức mít tinh tại chợ, tuyên bố với đồng bào cuộc khởi nghĩa giành chính quyền đã thành công. Chính quyền cách mạng đã được thành lập. Trong những ngày 23, 24 và 25 tháng 8, nhân dân các vùng trong phủ cũng lần lượt đứng dậy giành chính quyền về tay nhân dân. Đến ngày 25 tháng 8 năm 1945, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở phủ Quảng Trạch đã thắng lợi hoàn toàn.

Tại vùng Roòn, do nguồn thông tin khởi nghĩa giành chính quyền từ Hà Tĩnh vào sớm hơn các địa phương khác trong phủ, nhân dân sẵn lòng yêu nước căm thù giặc, do đó việc khởi nghĩa giành chính quyền ở Cảnh Dương nổ ra trước hai ngày so với các địa phương trong toàn tỉnh và trong phủ. Ngày 21 tháng 8 năm 1945, ông Ngô Hoàng đã lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa giành chính quyền. Sáng hôm sau họ đi tước đồng triện của lý trưởng các làng trong vùng Roòn, chiếm nhà thương chính, chiếm trại lính khố xanh ở cửa biển.

Thắng lợi của Đảng bộ và nhân dân Quảng Trạch trong cách mạng tháng Tám năm 1945 là một sự kiện lịch sử trọng đại, đánh dấu một giai đoạn đấu tranh cách mạng đầy gian khổ hy sinh nhưng rất hào hùng và oanh liệt. Những người Cộng sản Quảng Trạch đã gây dựng tổ chức và phong trào từ trong những hoàn cảnh hết sức cam go. Dưới sự lãnh đạo của các đảng viên Cộng sản, trực tiếp là các cán bộ xứ uỷ Trung kỳ, các tổ chức Đảng ở Quảng Trạch đã tập hợp được lực lượng đông đảo quần chúng cách mạng dưới ngọn cờ của Đảng để đấu tranh chống áp bức bóc lột, tiến tới mục tiêu chính trị cao cả là giành chính quyền cách mạng.

        Cuối tháng 10 năm 1945, Phủ uỷ Quảng Trạch đã triệu tập Hội nghị cán bộ Đảng toàn phủ tại Phủ lỵ Ba Đồn. Hội nghị kiểm điểm, đánh giá lại tình hình hoạt động và quán triệt nội dung các chủ trương của hội nghị cán bộ Đảng của tỉnh về công tác xây dựng Đảng. Hội nghị thảo luận và đi đến thống nhất thành lập Huyện uỷ lâm thời thay cho Phủ uỷ và đề ra một số nhiệm vụ trước mắt. Hội nghị bầu Ban Chấp hành Huyện đảng bộ lâm thời do đồng chí Nguyễn Đồng (tức đồng chí Đồng Sỹ Nguyên) làm Bí thư.

Bác Võ Nguyên Giáp về với quê hương Quảng Trạch

2. Đảng bộ huyện lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và bước đầu xây dựng quê hương.

Thực hiện lời kêu gọi “Toàn quốc kháng chiến” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân Quảng Trạch đã không tiếc của cải và vật lực tập trung theo kháng chiến. Song song với nâng cao nhận thức, ổn định tư tưởng, chuẩn bị về lực lượng và trấn áp bọn phản động, nhân dân, tự vệ dân quân các xã đã tổ chức ngăn chặn các mũi tấn công của địch. Để cản phá các cuộc hành quân của quân Pháp, các xã đã chỉ đạo du kích, dân quân phối hợp với quần chúng đào hàng trăm hầm, hố trên các trục đường giao thông “băm” nát các con đường thành hàng trăm đoạn lớn, nhỏ, các cầu quan trọng như cầu Roòn… được đánh sập. Trên tuyến đường sắt các đầu máy, toa xe được đốt cháy, hàng trăm mét đường ray bị bật tung lên khỏi mặt đường. Trên các tuyến sông lớn như sông Gianh, sông Roòn nhân dân đóng hàng trăm cọc tre xuống lòng sông. Tại làng Cảnh Dương ngư dân cho đánh đắm các thuyền, cầu xuống cửa sông tạo thành một tường chắn ngăn cản các hoạt động của ca nô địch… Mạng lưới thông tin, liên lạc nhanh chóng được thiết lập: trống, mõ… được sử dụng làm phương tiện báo tin được khai thác triệt để.

Để chuẩn bị về hậu cần tại chổ khi chiến sự nổ ra ác liệt và triệt phá nguồn cung cấp lương thực, thực phẩm đối với quân địch, nhân dân ta đã cất dấu tất cả thóc, gạo thực phẩm và các vật dụng hàng ngày. Công tác “Tiêu thổ kháng chiến”, lập “Vườn không nhà trống” chuẩn bị bước vào cuộc trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp đã được nhân dân huyện Quảng Trạch thi hành và thực hiện một cách có hiệu quả.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, phong trào cách mạng của nhân dân huyện Quảng Trạch luôn luôn được nuôi dưỡng và phát huy cao độ. Do đó, đứng trước muôn vàn khó khăn và thử thách của cách mạng, nhân dân không lùi bước, sẵn sàng chấp nhận và tìm mọi cách để vượt qua và đã giành được những thắng lợi cơ bản. Đảng bộ, chính quyền cách mạng được giữ vững và củng cố ngày càng vững chắc, cuộc sống mới được xây dựng, lực lượng vũ trang được thành lập, niềm tin trong nhân dân được tăng cường. Đảng bộ trưởng thành không ngừng, từ chổ hoạt động bí mật trở thành một Đảng bộ lãnh đạo Chính quyền, đủ sức gánh vác nhiệm vụ mới mà lịch sử đang đặt ra. Đảng viên trong Đảng bộ tuyệt đại đa số xuất thân từ nông dân, tuy trình độ văn hoá thấp, trình độ giác ngộ còn nhiều hạn chế, nhưng đảng viên đều trung thành với lý tưởng, với Tổ quốc, với nhân dân. Đảng viên đã thể hiện được vai trò xung kích của mình đi đầu trong phong trào, gương mẫu trong hành động, đã có nhiều đóng góp lớn lao đối với công cuộc xây dựng và củng cố, bảo vệ chính quyền cách mạng và chuẩn bị mọi thực lực cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

Để làm thất bại ngay từ đầu âm mưu “đánh nhanh thắng nhanh” của thực dân Pháp, Huyện uỷ lâm thời tập trung chỉ đạo các chi bộ, Uỷ ban kháng chiến, dân quân du kích các xã dọc các trục đường giao thông, dọc các bờ sông đào hầm, hào, lập các chướng ngại vật, phá các cầu, cống, đường vào làng… tạo nên một thế trận chiến đấu liên hoàn giữa các xã ở tuyến trước. Đồng thời, Huyện uỷ chỉ đạo các xã nhanh chóng xây dựng, củng cố các đội du kích và dân quân, bổ sung thêm quân số đảm bảo mỗi xã, thôn có từ một trung đội đến đại đội du kích, có được một số vũ khí chiến đấu. Đầu tháng 3 năm 1947, tại Ba Đồn, 2 đội du kích “biệt động đội” được thành lập, đây là đơn vị vũ trang tập trung đầu tiên của huyện Quảng Trạch. Trung tuần tháng 9 năm 1947, Huyện uỷ Quảng Trạch triệu tập hội nghị cán bộ đảng toàn huyện tại chiến khu Trung Thuần. Hội nghị đánh giá lại tình hình kháng chiến chung của toàn huyện và của từng chi bộ, thẳng thắn phê bình vai trò lãnh đạo của các cấp uỷ đảng, của mỗi cá nhân trong cấp uỷ, nhất là vai trò lãnh đạo của cấp uỷ huyện, của Bí thư và Chủ tịch. Hội nghị bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 7 đồng chí, đồng chí Lê Bá Tiệp được bầu làm Bí thư.

Sau một thời gian tập trung chấn chỉnh và củng cố, đến cuối năm 1947, công cuộc kháng chiến ở Quảng Trạch đã đi vào thế ổn định và bước đầu tạo được khí thế để bước vào giai đoạn mới của cuộc kháng chiến. Cuối tháng 10 năm 1947, Tỉnh uỷ điều động đồng chí Lê Bá Tiệp đi nhận nhiệm vụ mới và quyết định đồng chí Nguyễn Kim Tiều làm Bí thư Đảng bộ Quảng Trạch.

Đầu tháng 4 năm 1948, Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện Quảng Trạch lần thứ nhất khai mạc tại Đá Đen (xã Quảng Hợp). Đồng chí Nguyễn Văn Thanh, Bí thư Tỉnh uỷ về dự và chỉ đạo đại hội. Đại hội bầu Ban Chấp hành Đảng bộ, bầu đồng chí Trần Đình Trản làm Bí thư. Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ nhất là một sự kiện có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với cuộc kháng chiến ở Quảng Trạch, đánh đấu bước trưởng thành của đảng bộ cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, sự phát triển mạnh mẽ của công cuộc kháng chiến của huyện nhà. Nghị quyết Đại hội thông qua đã đáp ứng kịp thời đòi hỏi khách quan của phong trào cách mạng ở Quảng Trạch, cổ vũ, động viên quân và dân đẩy mạnh cuộc kháng chiến phát triển sang một bước mới. Tháng 9/1948, Huyện uỷ triệu tập hội nghị để quyết định một số việc quan trọng và bầu đồng chí Ngô Quốc Sự làm Bí thư Huyện uỷ thay đồng chí Trần Đình Trản được điều động lên tỉnh.

Cuối tháng 6, đầu tháng 7 năm 1949, Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ II được triệu tập. Bốn mươi đại biểu thay mặt đảng viên toàn huyện về dự. Đồng chí Lê Hồng Cơ, Tỉnh uỷ viên dự và chỉ đạo Đại hội. Đại hội đã nghiêm túc kiểm điểm công tác lãnh đạo, chỉ đạo công cuộc kháng chiến của nhân dân Quảng Trạch do Đại hội lần thứ nhất đề ra. Đại hội đề ra nhiệm vụ tiếp tục thực hiện Nghị quyết Đại hội tỉnh Đảng bộ lần thứ II. Đại hội thảo luận công tác triển khai lực lượng hưởng ứng cao trào “Quảng Bình quật khởi”, phát động một phong trào kháng chiến rộng khắp trong toàn huyện. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ, gồm 13 đồng chí, do đồng chí Đặng Gia Tất làm Bí thư. Qua cao trào “Quảng Bình quật khởi”, nhiều quần chúng trung kiên được bồi dưỡng kết nạp vào Đảng. Tổ chức Đảng và tổ chức Mặt trận Việt Minh, đoàn thể ở cơ sở được củng cố và phát triển khá mạnh. Cuối năm 1949, đồng chí Nguyễn Văn Ngữ được cử giữ chức Bí thư Huyện uỷ thay đồng chí Đặng Gia Tất được điều động làm công tác khác.

Cuối tháng 10 năm 1950, Đảng bộ huyện Quảng Trạch lần thứ III được tổ chức tại Đình làng Kim Long, xã Phú Trạch (nay là xã Quảng Kim), gần 60 đại biểu thay mặt cho hơn 300 đảng viên vùng tự do, vùng tạm chiếm và vùng địch hậu về dự. Đại hội đã đánh giá tình hình sau Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ II. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành, gồm 15 đồng chí, đồng chí Nguyễn Thanh Phong được bầu giữ chức Bí thư. Đồng chí Phan Xuân Thiết phó Bí thư, đồng chí Hoàng Dân giữ chức Chủ tịch Uỷ ban hành chính kháng chiến huyện Quảng Trạch. Đại hội lần thứ III Đảng bộ huyện thành công là một sự kiện vô cùng quan trọng đối với quân và dân trong huyện. Những định hướng, nhiệm vụ Đại hội vạch ra nhằm giải quyết những khó khăn về quân sự và kinh tế, cổ vũ động viên toàn dân đẩy mạnh kháng chiến. Tháng 4 năm 1951, do yêu cầu công tác, đồng chí Nguyễn Thanh Phong nhận nhiệm vụ mới, đồng chí Phan Xuân Thiết thay giữ chức vụ Bí thư Huyện uỷ.

Phối hợp với “chiến dịch Lê Lợi” của Trung ương Đảng và Bộ Tổng tư lệnh, Liên khu uỷ và Bộ Tư lệnh Liên khu 4 chủ trương mở hội nghị liên tịch vào cuối tháng 12/1949, quyết định mở “chiến dịch Lê Lai” ở Bình Trị Thiên nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, mở rộng căn cứ địa ở đồng bằng. Tỉnh uỷ Quảng Bình chủ trương phát động đợt hoạt động Thu - Đông với nội dung: xây dựng căn cứ địa đồng bằng, bao vây đồn địch, đẩy mạnh địch vận, giải quyết vấn đề lương thực cho bộ đội và vũ khí cho dân quân. Từ ngày 13/12/1949, bộ đội địa phương, dân quân Quảng Trạch cùng với bộ đội chủ lực thuộc trung đoàn 57 bao vây đồn Hoà Ninh, Minh Lệ, Phú Ninh, Đơn Sa, Ba Đồn. Ngày 15/01/1950, lực lượng của ta đã đồng loạt tấn công giải phóng Đơn Sa, phá vỡ tuyến phòng thủ sông Gianh. 8 giờ sáng ngày 27/2/1950, từ Thanh Khê quân địch xuống 4 ca nô và mấy chục chiếc thuyền nối đuôi nhau ngược dòng sông Gianh tiến vào trận địa của ta ở Phú Trịch - La Hà. Quân ta ở hai bên bờ sông Gianh đồng loạt bắn mạnh vào đội hình địch. Bị tấn công bất ngờ, địch hoảng hốt lúng túng. Nhiều tên bị tiêu diệt ngay từ loạt đạn đầu, số còn lại chạy tán loạn, đội hình bị xáo trộn. Bộ đội ta làm chủ hoàn toàn trận địa. Kết thúc trận đánh, ta đã tiêu diệt 120 tên, bắn bị thương hàng trăm tên khác, bắt sống 10 tên, 4 tàu chiến và thuyền bị bắn cháy. Một số thuyền bị hỏng nặng, số địch còn lại vội chạy thẳng về Thanh Khê, bỏ lại trận địa hàng trăm súng các loại.

Chiến thắng Phú Trịch - La Hà không những giành thắng lợi lớn về tiêu diệt sinh lực địch và thu nhiều vũ khí mà còn gây được ảnh hưởng sâu rộng trong nhân dân dân vùng Nam, Bắc sông Gianh, nhất là đối với vùng công giáo. Bằng sự hy sinh cao cả và lòng dũng cảm vô song, với sự phối hợp chiến đấu nhịp nhàng của dân quân du kích và sự tham gia phục vụ chiến đấu, không ngại hy sinh của nhân dân địa phương, bộ đội trung đoàn 57 và quân dân vùng Nam sông Gianh đã lập được chiến công vang dội đối với mặt trận Quảng Bình nói riêng và Bình Trị Thiên nói chung. Với chiến thắng này một lần nữa động viên toàn Đảng, toàn quân và dân Quảng Trạch phát huy thắng lợi tiến lên giành thêm nhiều chiến công mới.

Đầu tháng 7 năm 1951, Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện Quảng Trạch lần thứ IV khai mạc tại Trại Sim thuộc chiến khu Trung Thuần. Trên 50 đại biểu thay mặt cho 500 đảng viên trong toàn huyện về dự. Đại hội đã nghiêm khắc kiểm điểm những khuyết điểm cần khắc phục và đề ra những nhiệm vụ mới. Đại hội bầu 15 đồng chí vào Ban Chấp hành huyện Đảng bộ, đồng chí Nguyễn Tấn Đạm được bầu giữ chức vụ Bí thư, đồng chí Phan Xuân Thiết giữ chức Phó Bí thư, Chủ tịch Uỷ ban hành chính kháng chiến huyện. Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ IV thành công là một sự kiện có ý nghĩa quan trọng đối với quân và dân Quảng Trạch. Đại hội đề ra những định hướng, vạch đường chỉ lối cho toàn quân, toàn dân trong huyện, mở ra giai đoạn mới để tiếp tục hoàn thành sứ mệnh của công cuộc kháng chiến.

Sau chiến thắng Ba Đồn - Mỹ Hoà, đến ngày 8 tháng 6 năm 1952, Quảng Trạch hoàn toàn giải phóng. Từ đây Quảng Trạch của tỉnh Quảng Bình nối liền với vùng tự do Thanh - Nghệ - Tĩnh tạo ra những điều kiện căn bản thuận lợi cho công cuộc kháng chiến tỉnh nhà. Sau hội nghị từ ngày 8 đến ngày 10 tháng 8 năm 1952 của Tỉnh uỷ, đồng chí Nguyễn Tấn Đạm được tỉnh bố trí công tác khác và cử đồng chí Trần Phố giữ chức vụ Bí thư Huyện uỷ.

Thi hành hiệp định Giơ-ne-vơ, ngày 01 tháng 8 năm 1954, lệnh ngừng bắn được thi hành. Quân Pháp bắt đầu rút khỏi Quảng Bình. Ngày 18 tháng 8 năm 1954, tên lính cuối cùng của thực dân Pháp rút khỏi vùng đất Quảng Bình. Quân và dân Quảng Trạch cùng với nhân dân trong tỉnh tưng bừng trong niềm vui quê hương hoàn toàn giải phóng. Đảng bộ và nhân dân Quảng Trạch trải qua cuộc kháng chiến trường kỳ gian khổ, trong ngày vui độc lập càng tin tưởng hơn vào sự lãnh đạo của Đảng ta, của tương lai đất nước cũng như tin tưởng hơn vào sức mạnh của chính bản thân mình, tiếp tục vượt qua mọi khó khăn gian khổ, đi lên trong giai đoạn mới: Thực hiện nhiệm vụ xây dựng miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội, làm hậu thuẫn vững chắc cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà.

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ V diễn ra từ ngày 24 tháng 12 đến ngày 28 tháng 12 năm 1958 tại thị trấn Ba Đồn. Các đại biểu về dự đại diện cho 1.616 đảng viên toàn Đảng bộ huyện. Đại hội đã đánh giá kiểm điểm tình hình trong thời gian qua và đề ra nhiệm vụ, mục tiêu cho nhiệm kỳ tới, bầu đại biểu đi dự Đại hội tỉnh Đảng bộ. Đại hội khẳng định những kết quả đạt được từ Đại hội IV (7/1951) đến năm 1958. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ gồm 17 đồng chí, đồng chí Đậu Minh Tuyết được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, kiêm Chủ tịch Uỷ ban hành chính huyện, đồng chí Nguyễn Văn Trị giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

Năm 1959, Huyện uỷ đã tổ chức 2 đợt huấn luyện và chỉnh huấn cho đảng viên ở nông thôn về tình hình và nhiệm vụ mới, học tập, quán triệt Nghị quyết 14, 15 và 16 của Trung ương Đảng, với số lượng đảng viên tham gia 1.340/1.640 đồng chí, đạt tỷ lệ 83,5%. Qua học tập đã nâng cao nhận thức những vấn đề cơ bản về Đảng, về nhiệm vụ cách mạng XHCN ở miền Bắc và nhiệm vụ đấu tranh thống nhất Tổ quốc. Trên cơ sở học tập, chỉnh huấn, nâng cao nhận thức trách nhiệm đã tiến hành bầu cử lại cấp uỷ mới, ở một số địa phương có diện tích rộng, đảng viên đông thì phân chia thành nhiều chi bộ nhỏ. Huyện uỷ đã quyết định 6 xã (Quảng Đông, Quảng Tùng, Quảng Châu, Quảng Phương, Quảng Xuân, Quảng Trung) chia chi bộ nhỏ thành lập xã uỷ.

Trên đà thắng lợi sau 3 năm thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, cải tạo xã hội chủ nghĩa, từ ngày 16 đến ngày 21/5/1960, Đảng bộ huyện Quảng Trạch đã triệu tập Đại hội đại biểu lần thứ VI. Đại hội đã tập trung thảo luận tham gia ý kiến vào các dự thảo văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn Quốc lần thứ III của Đảng và dự thảo Đại hội đại biểu lần thứ IV của Đảng bộ tỉnh. Đại hội đã đánh giá tình tình thực hiện Nghị quyết Đại hội V của Đảng bộ huyện và đề ra những nhiệm vụ chủ yếu và cấp bách trước mắt. Đại hội đã bầu ra Ban Chấp hành Đảng bộ gồm 23 đồng chí (trong đó có 4 đồng chí dự khuyết); đồng chí Nguyễn Văn Trị được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Lê Ky giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ kiêm Chủ tịch Uỷ ban hành chính huyện.

Quảng Trạch nói riêng, Quảng Bình nói chung có vị thế cực kỳ quan trọng chiến lược cách mạng của cả nước - là tuyến đầu của miền Bắc xã hội chủ nghĩa, là hậu phương trực tiếp của cách mạng miền Nam. Vì thế, công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội của Đảng bộ và nhân dân Quảng Trạch có ý nghĩa rất lớn lao.

Tiếp nối những kết quả bước đầu trong việc thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ VII được triệu tập tại thị trấn Ba Đồn từ ngày 25 đến ngày 30/12/1961. Đại hội đã nghiêm túc đánh giá những kết quả đạt được kể từ khi đại hội VI của Đảng bộ huyện. Đặc biệt, bên cạnh những thành tựu đạt được, Đại hội đã thẳng thắn vạch ra những thiếu sót, nêu lên những khó khăn, những lĩnh vực còn nhiều hạn chế, yếu kém. Đại hội đã bầu ra Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 23 đồng chí; đồng chí Đậu Minh Tuyết được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ; đồng chí Phạm Đình Thuyết được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ. Đảng bộ huyện có 2.353 đảng viên. Cuối năm 1962 đến tháng 9/1963, đồng chí Trần Phố được Tỉnh uỷ điều về làm Bí thư Huyện uỷ thay đồng chí Đậu Minh Tuyết nhận nhiệm vụ khác.

Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ VIII diễn ra từ ngày 14 đến ngày 19/9/1963. Trong 6 ngày làm việc, Đại hội đã đánh giá, kiểm điểm tình hình các mặt công tác, trong đó tập trung vào việc phát triển sản xuất nông nghiệp, khai hoang, làm thuỷ lợi, công tác hợp tác hoá nông nghiệp, quyết định phương hướng công tác xây dựng đảng, nhằm củng cố, tăng cường sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn mới và đề ra nhiệm vụ chính trị của địa phương trong giai đoạn trước mắt.  Đại hội bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 17 đồng chí; đồng chí Đậu Minh Tuyết tiếp tục được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ; đồng chí Nguyễn Trọng Khai được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ. Tổng số đảng viên trong toàn Đảng bộ là 3.177 đồng chí. Toàn Đảng bộ huyện có 32 Đảng bộ cơ sở nông thôn, 24 đảng bộ, chi bộ cơ quan, xí nghiệp, trường học, bệnh viện. Cũng trong năm 1964, Chính phủ đã tặng quân và dân toàn huyện Huân chương hạng III, 3 bằng khen của Thủ tướng Chính phủ về thành tích bắt biệt kích.

Thất bại nặng nề ở chiến trường miền Nam, đế quốc Mỹ đã dùng hải quân, không quân đánh phá miền Bắc, mở rộng chiến tranh ra cả nước ta. Tháng 12/1964, Đảng bộ huyện tổ chức Đại hội đại biểu lần thức IX. Đại hội đã đánh giá tình hình từ sau Đại hội VIII và đề ra phương hướng, nhiệm vụ trong những năm tới, đồng chời chuyển hướng chỉ đạo sang thời chiến. Đại hội đã bầu Ban Chấp hàng Đảng bộ huyện gồm 17 đồng chí (có 2 đồng chí là uỷ viên dự khuyết); đồng chí Phan Văn Kỉnh được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ; đồng chí Nguyễn Trọng Khai được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ. Đại hội đã đánh giá tình hình từ sau Đại hội VIII và đề ra phương hướng, nhiệm vụ trong những năm tới, đồng thời chuyển hướng chỉ đạo sang thời chiến. Quân và dân Quảng Trạch đoàn kết một lòng “vừa sản xuất, vừa chiến đấu”, sẵn sàng đánh trả các đợt tập kích bằng máy bay của giặc Mỹ.

Qua phong trào thi đua “Hai giỏi”, trong 2 năm 1966-1967, toàn Đảng bộ đã kết nạp thêm 813 đồng chí, trong đó có 254 đồng chí nữ. Mặt khác, công tác cán bộ luôn luôn được chú trọng, đã đề bạt 311 cán bộ trẻ từ phong trào thi đua “Hai giỏi” vào các cấp uỷ Đảng, Chính quyền và quản lý hợp tác xã.

Từ năm 1967 đến năm 1968, chiến tranh xảy ra trên phạm vi cả nước và ngày càng quyết liệt. Đế quốc Mỹ ngày càng leo thang đánh phá càng bị thua đau. Hoà nhịp với thắng lợi giòn giã của quân và dân cả nước, quân và dân Quảng Bình, nhân dân Quảng Trạch dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ đã giành được những thắng lợi quan trọng trong cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Để đánh giá lại công tác lãnh đạo, Ban Chấp hành Đảng bộ huyện đã quyết định triệu tập Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ X vào tháng 4/1967 tại làng Tô Xá (xã Quảng Phương). Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ gồm 21 đồng chí (trong đó có 2 đồng chí uỷ viên dự khuyết); đồng chí Đặng Thuỷ được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ; đồng chí Nguyễn Trọng Khai được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

Đại hội đề ra phương hướng, nhiệm vụ chung của huyện là: Ra sức phát huy truyền thống chiến đấu anh dũng của Đảng bộ và nhân dân toàn huyện, phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, làm tròn nhiệm vụ vừa chiến đấu, vừa ra sức đẩy mạnh sản xuất và tích cực bảo vệ sản xuất, ra sức xây dựng tiềm lực kinh tế và tăng cường củng cố quốc phòng, đảm bảo yêu cầu chiến đấu, sản xuất và đời sống của nhân dân trong mọi tình thế, góp phần chi viện cao nhất cho cách mạng miền Nam và giúp đỡ cách mạng Lào.

Ngày 20/10/1971, Huyện uỷ đã triệu tập Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XI nhằm đánh giá lại kết quả thực hiện Nghị quyết đại hội Đảng bộ huyện lần thứ X, đề ra phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ trong giai đoạn trước mắt. Đại hội đã bầu ra Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 23 đồng chí (trong đó có 2 đồng chí uỷ viên dự khuyết), đồng chí Nguyễn Văn Lương được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Nguyễn Trọng Khai giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ kiêm Chủ tịch Ủy ban hành chính huyện, Chủ nhiệm Uỷ ban nông nghiệp.

Những kết quả đạt được trên mặt trận sản xuất, tổ chức và phát triển đời sống văn hoá - xã hội thời gian 1971-1972 đã góp phần nâng cao tinh thần lạc quan cách mạng, ý chí tự lực cánh sinh và quyết tâm vượt khó của quân và dân trong huyện. Đó là cơ sở để Đảng bộ, quân và dân Quảng Trạch tiếp tục cuộc chiến đấu, vững tin vào thắng lợi của cách mạng.

Tháng 12/1973, Đại hội Đảng bộ huyện Quảng Trạch lần thứ XII được tiến hành. Đại hội đã đánh giá đúng đắn, nghiêm túc những thắng lợi vẽ vang trong lịch sử đấu tranh cách mạng của mình là khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội, ổn định đời sống nhân dân, đẩy mạnh sản xuất, khai hoang phục hoá, mở rộng diện tích, phát triển chăn nuôi, tiểu thủ công nghiệp, giao thông vận tải, xây dựng cơ sở vật chất đảm bảo tốt các yêu cầu phục vụ đời sống và hoàn thành các chỉ tiêu giao. Đại hội bầu Ban Chấp hành Đảng bộ gồm 25 đồng chí, đồng chí Nguyễn Văn Trị được bầu làm Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Nguyễn Trọng Khai được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

        Ngày 30/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, Đảng bộ và nhân dân Quảng Trạch hết sức phấn khởi, tự hào đã làm tròn trách nhiệm của mình, góp phần cùng cả nước giành độc lập, thống nhất đất nước.

3. Đảng bộ huyện lãnh đạo nhân dân hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện công cuộc đổi mới, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập, tự do, thống nhất, đi lên chủ nghĩa xã hội. Cách mạng Việt Nam bước vào giai đoạn mới, phát huy tinh thần tự lực tự cường, tự hào phấn khởi trước những thành quả đạt được trong chiến đấu, xây dựng và trưởng thành, gần 14 vạn nhân dân Quảng Trạch dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện, ra sức thi đua thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: Xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Từ ngày 28/4 đến ngày 01/5/1976 tại Trung tâm Văn hoá huyện, Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XIII được tiến hành. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 25 đồng chí (trong đó 3 đồng chí uỷ viên dự khuyết), đồng chí Nguyễn Văn Trị tiếp tục được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Nguyễn Trọng Khai được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

Sau Đại hội XIII, Đảng bộ có 72 Tổ chức cơ sở Đảng với 3.000 đảng viên. Đảng bộ, chi bộ cơ sở được xây dựng khắp các vùng và trong các lĩnh vực hoạt động, luôn luôn có mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với nhân dân, nhờ đó đã lãnh đạo, động viên được phong trào cách mạng của quần chúng sôi nổi, mạnh mẽ trong các giai đoạn cách mạng đã qua. Đó là cơ sở giúp Đảng bộ nghiên cứu, phát huy tốt vai trò lãnh đạo của mình trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XIV được tiến hành từ ngày 09/5 đến ngày 11/5/1977 tại Trung tâm Văn hoá huyện, dự Đại hội có 200 đại biểu. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 29 đồng chí (trong đó 4 đồng chí uỷ viên dự khuyết), đồng chí Nguyễn Văn Trị tiếp tục được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Hoàng Minh Sơn và đồng chí Nguyễn Trọng Khai được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XV được tiến hành từ ngày 17/01 đến ngày 19/01/1980 tại Trung tâm Văn hoá huyện. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 29 đồng chí, đồng chí Nguyễn Văn Trị tiếp tục được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, Đồng chí Hoàng Minh Sơn và đồng chí Nguyễn Trọng Khai tiếp tục được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ. Tháng 6/1980, đồng chí Hoàng Minh Sơn được cử giữ chức Quyền Bí thư Huyện uỷ đến tháng 9/1980 thay cho đồng chí Nguyễn Văn Trị chuyển công tác khác. Sau đó, đồng chí Nguyễn Trọng Khai được cử giữ chức Bí thư Huyện uỷ từ tháng 9/1980 đến tháng 12/1982.

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XVI được tiến hành 2 vòng. Vòng I được tiến hành từ ngày 30/12/1981 đến ngày 03/01/1982 tại Trung tâm Văn hoá huyện, dự Đại hội có 215/218 đại biểu đại diện cho 6.918 đảng viên trong toàn Đảng bộ huyện. Vòng II được tiến hành từ ngày 17/12 đến ngày 22/12/1982, tham dự Đại hội có 220 đại biểu đại diện cho 7.118 đảng viên trong toàn Đảng bộ huyện. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 35 đồng chí (trong đó 2 đồng chí uỷ viên dự khuyết), đồng chí Nguyễn Đình Song được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Phan Văn Mịnh và đồng chí Ngô Văn Lục được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V, trước tình hình đất nước đang trên đà phát triển, cơ sở vật chất hạ tầng kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội tăng đáng kể; độc lập chủ quyền, an ninh quốc gia được giữ vững. Tuy vậy, tình hình kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn, khủng hoảng kinh tế - xã hội vẫn còn trầm trọng. Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá V (tháng 12/1985) đã nhận định: Nền kinh tế nước ta đang đứng trước những khó khăn gay gắt, lương thực, năng lượng, vật tư tài chính rất căng thẳng; cơ chế quản lý mới chưa hình thành, chưa chuyển đổi kịp thời với sự thay đổi của nền kinh tế nhiều thành phần, lao động, đất đai, năng lực công nghiệp chưa sử dụng tốt, chất lượng văn hoá - giáo dục chậm chuyển biến; kỷ luật Đảng và pháp chế xã hội chủ nghĩa còn lỏng lẻo. Chủ trương lấy nông nghiệp làm mặt trận hàng đầu chưa được thực hiện đúng. Ngân sách nhà nước bội chi lớn gây nên những biến động lớn về giá, lương, tiền, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của nhân dân. Dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, của Tỉnh uỷ, Đảng bộ và nhân dân Quảng Trạch không ngừng phát huy truyền thống anh dũng, kiên cường, chịu đựng gian khổ, kiên trì thực hiện và vận dụng đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước vào thực tiễn, đưa sự nghiệp cách mạng của huyện tiếp tục vươn lên, tạo nên những chuyển biến có tính cách mạng cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện Quảng Trạch.

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XVII được tiến hành từ ngày 8/9 đến ngày 12/9/1986 tại Trung tâm Văn hoá huyện, dự Đại hội có 231 đại biểu đại diện cho hơn 8.000 đảng viên trong toàn Đảng bộ huyện. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 47 đồng chí (trong đó 8 đồng chí uỷ viên dự khuyết), đồng chí Nguyễn Đình Song tiếp tục được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Phan Văn Mịnh và đồng chí Trần Hoà được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

Đại hội đã nghiêm túc kiểm điểm, thống nhất đánh giá nhiệm kỳ Đại hội XVI (từ tháng 12/1982 - 9/1986) là thời kỳ thách thức quyết liệt, cực kỳ gian khổ, thiên tai khắc nghiệt, bão lũ, nắng hạn, ngập mặn liên tiếp xảy ra, tàn phá nặng nề cơ sở vật chất hạ tầng kỹ thuật, làm đảo lộn đời sống xã hội và thế đi lên của huyện nhà, kẻ địch tìm mọi cách phá hoại về nhiều mặt, tư tưởng bảo thủ trì trệ, bao cấp của nền sản xuất nhỏ lạc hậu đè nặng. Song, nhờ quán triệt vận dụng đúng đắn đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước vào thực tiễn, trong khó khăn vẫn kiên trì nên đã thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ mà Đại hội huyện Đảng bộ lần thứ XVI đề ra.

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XVIII được tiến hành từ ngày 17/02 đến ngày 19/02/1989 tại Trung tâm Văn hoá huyện, dự Đại hội có 222 đại biểu. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 30 đồng chí, đồng chí Nguyễn Đình Song tiếp tục được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Tưởng Sắc và đồng chí Nguyễn Văn Nhượng được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ. Tháng 2/1990, đồng chí Trần Hoà được cử giữ chức Bí thư Huyện uỷ đến tháng 4/1991 thay đồng chí Nguyễn Đình Song được điều động lên tỉnh.

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XIX được tiến hành 2 vòng. Vòng I được tiến hành từ ngày 09/4 đến ngày 11/4/1991 tại Trung tâm Văn hoá huyện, dự Đại hội có 196/198 đại biểu. Vòng II được tiến hành từ ngày 18/9 đến ngày 20/9/1991, tham dự Đại hội có 196 đại biểu đại diện cho 7.380 đảng viên trong toàn Đảng bộ huyện. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 33 đồng chí (trong đó 2 đồng chí uỷ viên dự khuyết), đồng chí Nguyễn Văn Nhượng được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Nguyễn Quang Tuynh và đồng chí Tưởng Sắc được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XX được tiến hành từ ngày 07/4 đến ngày 09/4/1996 tại Trung tâm Văn hoá huyện, dự Đại hội có 198 đại biểu đại diện cho 5.862 đảng viên trong toàn Đảng bộ. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 34 đồng chí, đồng chí Hồ Xuân Huýnh được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Nguyễn Quang Tuynh và đồng chí Ngô Xuân Cư được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XXI được tiến hành từ ngày 21/11 đến ngày 23/11/2000 tại Trung tâm Văn hoá huyện, dự Đại hội có 180 đại biểu đại diện cho 7.407 đảng viên trong toàn Đảng bộ huyện. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 33 đồng chí, đồng chí Nguyễn Quang Tuynh được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Phan Ngọc Sơn và đồng chí Ngô Xuân Cư được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ. Tháng 8/2002, đồng chí Hoàng Đăng Quang, TUV, Chánh văn phòng HĐND tỉnh được luân chuyển về giữ chức Bí thư Huyện uỷ thay đồng chí Nguyễn Quang Tuynh được điều động lên tỉnh.

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XXII được tiến hành từ ngày 27/10 đến ngày 29/10/2005 tại Trung tâm Văn hoá huyện, dự Đại hội có 225 đại biểu đại diện cho 8.330 đảng viên trong toàn Đảng bộ huyện. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 35 đồng chí, đồng chí Ngô Xuân Cư được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Trần Văn Luận và đồng chí Phan Ngọc Sơn được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ. Đến tháng 4/2008, đồng chí Đậu Minh Ngọc được bổ nhiệm giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ thay cho đồng chí Phan Ngọc Sơn được điều động lên tỉnh. Từ tháng 5/2009 đến tháng 8/2010, đồng chí Trần Thắng được bổ nhiệm giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XXIII được tiến hành từ ngày 16/8 đến ngày 18/8/2010 tại Trung tâm Văn hoá huyện, dự Đại hội có 252 đại biểu đại diện cho hơn 9.400 đảng viên trong toàn Đảng bộ huyện. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 45 đồng chí, đồng chí Trần Thắng được bầu giữ chức Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Trần Văn Luận và đồng chí Đậu Minh Ngọc được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ. Tháng 11/2012, đồng chí Hồ An Phong TUV, Bí thư Tỉnh đoàn được luân chuyển giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

Đến năm 2013, kinh tế - xã hội của huyện đã đạt được những thành tựu quan trọng. Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 11,2%. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, tăng tỷ trọng công nghiệp - xây dựng, dịch vụ - thương mại. Thu nhập bình quân đầu người đạt 21,2 triệu đồng. Kết cấu hạ tầng được tăng cường, 34/34 xã, thị trấn có đường ô tô về trung tâm và 100% xã có lưới điện quốc gia. Toàn huyện có 144 km đường giao thông được bê tông hoá và láng nhựa, có 217 km đường cấp phối. Hệ thống kênh mương, hồ đập thuỷ lợi được nâng cấp, sửa chữa, có trên 239 km kênh mương nội đồng được bê tông hoá. Sóng điện thoại di động được bao phủ toàn huyện. Giáo dục đào tạo phát triển khá toàn diện, tiến bộ khoa học công nghệ mới được ứng dụng khá rộng rãi trong nhiều lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và quản lý. Toàn huyện có 52 trường chuẩn Quốc gia, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp cả ba cấp học đạt 97,36%. Công tác bảo vệ chăm sóc sức khoẻ nhân dân, công tác dân số kế hoạch hoá gia đình được chú trọng. Huyện có 01 bệnh viện với 432 giường; 31/34 trạm y tế có bác sĩ, có 28/34 trạm y tế cao tầng, có 26/34 trạm y tế đạt chuẩn Quốc gia. Hoạt động văn hoá, thể thao, thông tin phát triển sâu rộng góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân. Công tác xoá đói giảm nghèo, giải quyết việc làm, thực hiện chính sách an sinh xã hội đạt kết quả tích cực, thực hiện tốt chính sách người có công, chính sách tôn giáo. Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 13,47%. Tỷ lệ lao động được đào tạo nghề đạt 34,4%. Quốc phòng - an ninh được giữ vững.

Để đáp ứng những yêu cầu, nhiệm vụ mới của tỉnh và của huyện, đồng thời tạo cơ hội, thời cơ mới quan trọng để Quảng Trạch khai thác tiềm năng, thế mạnh trong phát triển kinh tế - xã hội, củng cố hệ thống chính trị, xây dựng tiềm lực quốc phòng, an ninh, ngày 20/12/2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 125/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Quảng Trạch để thành lập mới thị xã Ba Đồn và 6 phường thuộc thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình. Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, huyện Quảng Trạch có 450 km² diện tích tự nhiên, huyện có 18 xã với dân số trên 104 nghìn người. Ban Chấp hành Đảng bộ huyện được bổ sung, kiện toàn gồm 39 đồng chí. Tháng 3/2014, đồng chí Hồ An Phong được cử giữ chức Bí thư Huyện uỷ. Đồng chí Phan Ngọc Duy và đồng chí Đậu Minh Ngọc giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XXIV được tiến hành từ ngày 25/8 đến ngày 26/8/2015 tại Trung tâm Văn hoá thị xã Ba Đồn, dự Đại hội có 245 đại biểu đại diện cho hơn 5.400 đảng viên của 47 tổ chức cơ sở Đảng trong toàn Đảng bộ huyện. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 42 đồng chí, đồng chí Đậu Minh Ngọc được bầu giữ chức vụ Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Phan Thanh Dũng và đồng chí Phan Ngọc Duy được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ. Tháng 6/2017, đồng chí Nguyễn Xuân Đạt được luân chuyển giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện thay đồng chí Phan Ngọc Duy được điều động lên tỉnh. Đến tháng 5/2020, đồng chí Phan Thanh Dũng được điều động lên tỉnh, đồng chí Phan Văn Thanh được bổ nhiệm giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

Đại hội đã đánh giá sâu sắc những thời cơ, thuận lợi cũng như những khó khăn, thách thức sau khi điều chỉnh địa giới hành chính huyện. Từ đó đề ra mục tiêu tổng quát cho nhiệm kỳ 2015-2020 đó là: Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch vững mạnh; phát huy dân chủ và sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân. Tập trung khai thác có hiệu quả mọi tiềm năng, thế mạnh; chỉ đạo quyết liệt và đồng bộ nhằm đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh, nâng cao chất lượng và tốc độ tăng trưởng kinh tế; tích cực huy động mọi nguồn lực đầu tư xây dựng Trung tâm huyện lỵ mới và nông thôn mới; thực hiện có hiệu quả các chương trình kinh tế - xã hội trọng điểm. Tạo chuyển biến mới trong lĩnh vực văn hoá - xã hội; không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Tăng cường quốc phòng - an ninh; giữ vững sự ổn định chính trị - xã hội xây dựng huyện Quảng Trạch phát triển nhanh và bền vững.

        Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XXV được tiến hành từ ngày 19/8 đến ngày 20/8/2020 tại Trung tâm Văn hoá huyện, dự Đại hội có 244 đại biểu đại diện cho 6.135 đảng viên của 43 tổ chức cơ sở Đảng trong toàn Đảng bộ huyện. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Đảng bộ huyện gồm 40 đồng chí, đồng chí Nguyễn Xuân Đạt được bầu giữ chức vụ Bí thư Huyện uỷ, đồng chí Vũ Thị Mai và đồng chí Phan Văn Thanh được bầu giữ chức Phó Bí thư Huyện uỷ.

Toàn cảnh Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện Quảng Trạch lần thứ XXV, nhiệm kỳ 2020-2025

(Ảnh tư liệu)

Trong 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXIV (2015-2020) và 2 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXV (2020-2025) trong điều kiện có những thuận lợi cơ bản, nhưng cũng gặp không ít khó khăn, thách thức đan xen, các nguồn lực bị thu hẹp do điều chỉnh địa giới hành chính để thành lập thị xã Ba Đồn, sự cố ô nhiễm môi trường biển năm 2016, các đợt thiên tai hạn hán, bão lũ, dịch bệnh liên tiếp xảy ra, đặc biệt là đại dịch Covid-19 đã gây thiệt hại nặng nề đến sản xuất, kinh doanh, ảnh hưởng đến đời sống của Nhân dân và tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn. Song, Đảng bộ và Nhân dân trong huyện đã nỗ lực quyết tâm cao, năng động, sáng tạo, hành động quyết liệt, từng bước vượt qua mọi khó khăn, tổ chức thực hiện các Nghị quyết Đại hội đạt được những kết quả quan trọng.

Các chỉ tiêu chủ yếu về kinh tế - xã hội đạt và vượt kế hoạch đề ra, một số chỉ tiêu đạt cao như: tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng 16,30%; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 5,19%. Thu ngân sách trên địa bàn đạt 431 tỷ đồng; thu nhập bình quân đầu người đạt 42,05 triệu đồng/người/năm.

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới được triển khai quyết liệt, toàn huyện có 11 xã đạt chuẩn; tổng số tiêu chí đạt được toàn huyện là 268/323 tiêu chí, bình quân mỗi xã đạt 15,76 tiêu chí. Tập trung công tác giải phóng mặt bằng các công trình, dự án, trong đó có các dự án trọng điểm như: Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1, Đường cao tốc Bắc - Nam, Đường ven biển... Lĩnh vực văn hoá - xã hội tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Quy mô, mạng lưới trường lớp ổn định, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh, tập trung xây dựng trường chuẩn quốc gia; duy trì, nâng cao chất lượng giáo dục. Công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân được thực hiện tốt, đáp ứng nhu cầu khám, điều trị của nhân dân. Các cấp, các ngành chú trọng chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân. Hoạt động văn hóa, thể thao, thông tin, tuyên truyền được chú trọng. Các chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo được quan tâm và thực hiện đúng quy định.

Năng lực điều hành, hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền hai cấp có nhiều tiến bộ. Cải cách hành chính, cải cách tư pháp và công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực được tăng cường; giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo và kiến nghị của công dân được quan tâm. Quốc phòng, an ninh được củng cố, tăng cường, tổ chức thành công diễn tập khu vực phòng thủ huyện đạt mục đích, yêu cầu đề ra; tình hình trật tự an toàn xã hội được đảm bảo.

Đảng bộ huyện đã triển khai và tổ chức thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn với thực hiện Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị khoá XII về đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, tạo ra bước chuyển biến mới trong đội ngũ cán bộ, đảng viên. Công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị được triển khai tích cực, đạt nhiều kết quả khá toàn diện trên tất cả các mặt. Cấp ủy, các tổ chức đảng quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc các chủ trương, nghị quyết của Đảng các cấp, trọng tâm là các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Ban Chấp hành, Bộ Chính trị, Ban Bí thư khóa XIII. Tổ chức sơ kết giữa nhiệm kỳ các chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXV. Các mặt công tác chính trị, tư tưởng, kiểm tra, nội chính, dân vận được tăng cường. Tập trung nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên. Công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật trong Đảng được chú trọng; kịp thời giải quyết những đơn, thư khiếu nại tố cáo; kiểm tra làm rõ những tập thể, cá nhân vi phạm để xử lý theo quy định.

Có thể nói, chặng đường xây dựng và phát triển 81 năm qua, Đảng bộ huyện không ngừng lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng, từ chi bộ đầu tiên với 6 đảng viên, đến nay Đảng bộ huyện đã có 38 tổ chức cơ sở Đảng trực thuộc với tổng số 6.275 đảng viên; năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng được nâng lên. Hiệu quả chỉ đạo, điều hành của chính quyền có nhiều chuyển biến tích cực, hướng trọng tâm vào cải cách hành chính, thực hiện quy chế dân chủ. Mặt trận và các đoàn thể tiếp tục đổi mới với phương thức hoạt động hướng mạnh về cơ sở, vận động nhân dân thực hiện các nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Từ đó, niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng được nâng lên.

Những thành tựu đạt được trong 81 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Đảng bộ, quân và dân huyện Quảng Trạch đã được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý - Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1996; 33 tập thể và 12 cá nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; 02 tập thể và 06 cá nhân được tặng danh hiệu Anh hùng lao động; 103 bà mẹ được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng và rất nhiều tập thể, cá nhân của huyện đạt nhiều thành tích xuất sắc được Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Tỉnh ủy Quảng Bình tặng thưởng các danh hiệu cao quý khác.

Nhìn lại quá trình lãnh đạo cách mạng, tuy còn một số thiếu sót, khuyết điểm nhưng những thành tựu đạt được trong 81 năm qua đã khẳng định sự vững vàng trước mọi khó khăn, thử thách, ý chí, khát vọng vươn lên của Đảng bộ huyện. Đây là cột mốc quan trọng, đánh dấu sự trưởng thành, lớn mạnh vượt bậc của Đảng bộ. Dù trong hoàn cảnh nào, Đảng bộ, nhân dân trong huyện luôn đoàn kết một lòng, tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, kiên cường, chủ động, sáng tạo, phát huy tinh thần cách mạng tiến công. Nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên và nhân dân trong huyện đã không ngại khó khăn, gian khổ, đóng góp trí tuệ, mồ hôi, xương máu, viết nên những trang sử vẻ vang trong sự nghiệp đấu tranh cách mạng, xây dựng và bảo vệ quê hương, góp phần xứng đáng vào thắng lợi vĩ đại của dân tộc. Những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử đã đạt được trong 81 năm, tạo nền tảng vững chắc cho bước phát triển mới của huyện trong những năm tiếp theo.

Từ trong thực tiễn 81 năm phấn đấu, xây dựng và trưởng thành, Đảng bộ huyện Quảng Trạch đã rút ra cho mình những bài học, kinh nghiệm quý báu, đó là:

Thứ nhất, luôn xác định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng bộ. Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Luôn quan tâm chăm lo công tác xây dựng Đảng bộ về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức. Thường xuyên giáo dục chính trị, tư tưởng, rèn luyện đạo đức cách mạng, nêu cao tinh thần tự phê bình và phê bình, đấu tranh chống tư tưởng cơ hội, hữu khuynh, quan liêu, xa rời quần chúng. Không ngừng nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, kiến thức lãnh đạo, quản lý và công tác vận động quần chúng. Trong lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện nhiệm vụ phải thống nhất trong tư tưởng cũng như trong hành động, giữ vững các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ.

Thứ hai, phải nắm vững và vận dụng một cách sáng tạo, linh hoạt các chủ trương, đường lối, Nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, thành các nghị quyết, chương trình, kế hoạch của cấp mình phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương. Bám sát thực tiễn của tỉnh, sự phát triển của đất nước, tăng cường phân tích, dự báo để thể chế hóa kịp thời các chủ trương của Đảng, Nhà nước; bổ sung, ban hành mới cơ chế, chính sách phù hợp với yêu cầu phát triển. Trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, phải xác định những nhiệm vụ trọng tâm, chủ yếu trong từng giai đoạn, đề ra những chủ trương, biện pháp, giải pháp đúng để thực hiện, đồng thời phải bám sát công việc để chỉ đạo quyết liệt, kịp thời giải quyết tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc.

Thứ ba, xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị thật sự trong sạch, vững mạnh. Tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng. Xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh đủ sức quản lý, điều hành, hoàn thành nhiệm vụ chính trị của địa phương. Chú trọng đến công tác xây dựng chính quyền, thường xuyên đổi mới hoạt động lãnh đạo, quản lý theo tinh thần “Hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân”; “Xây dựng chính quyền kiến tạo - linh hoạt”.

Thứ tư, coi trọng vai trò Mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội, xây dựng khối đoàn kết toàn dân, huy động mọi tầng lớp nhân dân thực hiện nhiệm vụ chính trị. Quán triệt quan điểm “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng”. Thông qua các đoàn thể để giác ngộ các tầng lớp nhân dân, làm cho quần chúng hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ trong thực hiện nhiệm vụ chính trị từng giai đoạn cách mạng. Tập trung chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết, phát huy dân chủ ở cơ sở, gần dân, sâu sát cơ sở để lắng nghe và nắm bắt kịp thời những tâm tư nguyện vọng chính đáng của quần chúng nhân dân, tạo được sự đồng thuận cao trong xã hội.

Thứ năm, tập trung chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có đủ năng lực và uy tín, đây là khâu quyết định thắng lợi nhiệm vụ chính trị. Xây dựng đội ngũ cán bộ có tâm huyết, ý thức trách nhiệm trước Đảng, tinh thần phục vụ nhân dân, năng lực lãnh đạo, chỉ đạo quản lý và điều hành, nắm vững các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Có uy tín trước nhân dân, có tinh thần đoàn kết nội bộ, đoàn kết trong Đảng.

Thứ sáu, lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt để thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ đột phá, trọng tâm. Gắn kết chặt chẽ và đồng bộ các nhiệm vụ phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội; quốc phòng-an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Trong xây dựng, phát triển kinh tế phải gắn kết chặt chẽ với giải quyết các vấn đề xã hội, nhất là bảo đảm an sinh xã hội; kịp thời phát hiện và chủ động giải quyết có hiệu quả các vấn đề bức xúc, bảo đảm quốc phòng - an ninh, ổn định chính trị - xã hội. Tăng cường quản lý, sử dụng hợp lý tài nguyên, bảo vệ môi trường.

Bước vào thời kỳ mới, huyện Quảng Trạch đang đứng trước những cơ hội, thuận lợi về phát triển kinh tế - xã hội, song cũng còn không ít những khó khăn, thách thức, Đảng bộ cần tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, năng động, sáng tạo, đổi mới, tranh thủ sự đầu tư, hỗ trợ của tỉnh và Trung ương; khai thác tiềm năng, thế mạnh của huyện, phát huy kết quả đã đạt được, vượt qua khó khăn, thách thức, đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững, đảm bảo quốc phòng - an ninh, sớm đưa huyện Quảng Trạch phát triển nhanh và bền vững.

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu trên, Đảng bộ và nhân dân huyện Quảng Trạch sẽ tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế, huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, tập trung xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, ưu tiên phát triển hệ thống giao thông và xây dựng nông thôn mới. Đổi mới công tác giáo dục - đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân, giải quyết việc làm, giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội. Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bộ, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XII gắn với việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, nhằm xây dựng Đảng bộ thật sự vững mạnh trên cả các mặt: Chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng, chất lượng cán bộ, đảng viên, bảo đảm phát huy vai trò là hạt nhân chính trị để lãnh đạo có hiệu quả trên các mặt công tác; thực hiện nghiêm túc các quyết định, quy định, quy chế của Đảng, giữ vững sự ổn định chính trị.

                                                                                                             BAN TUYÊN GIÁO HUYỆN UỶ